Lea – Urodzeni w obozie Stutthof

Matką Lei była Maire Aaltonen. Należała do załogi fińskiego statku handlowego s/s Mercator, który kursował na trasie między Luleå a Niemcami, przewożąc m.in. rudę żelaza do niemieckich portów. Maire miała 29 lat i pełniła na statku funkcję stewardessy hotelowej – odpowiadała za przygotowywanie posiłków dla załogi oraz utrzymanie porządku. W chwili wypłynięcia w rejs nie wiedziała jeszcze, że jest w ciąży. Potwierdził to dopiero lekarz okrętowy. Maire była rozwiedziona. We wrześniu 1944 r. została aresztowana wraz z całą załogą statku w porcie w Gdańsku. W tym czasie Finlandia zerwała sojusz z Niemcami. Finów z tego oraz trzech innych statków znajdujących się wówczas w Gdańsku zatrzymano, a następnie 21 października 1944 r. osadzono w obozie koncentracyjnym Stutthof, na terenie tzw. obozu germańskiego (Germanenlager). Maire była wówczas w piątym miesiącu ciąży. Wspominała, że warunki panujące w obozie były ciężkie, a szczególnie dotkliwie odczuwała głód.

W styczniu 1945 r., podczas ewakuacji więźniów z obozu Stutthof, zlikwidowano Germanenlager. Maire przeniesiono wówczas do baraku kobiecego na terenie tzw. Starego Obozu. Przygotowując się do porodu, wykradła wodę z obozowej kuchni. Jej córka, Lea, przyszła na świat 1 lutego 1945 r. w obozowym szpitalu. Przy porodzie pomagał jej jeden z więźniów – norweski sanitariusz. Sytuacja była niezwykle trudna. Maire owinęła noworodka znalezioną gazą i gazetami, aby ochronić go przed zimnem. Przez kolejne tygodnie żyła w ciągłym lęku o życie córki. Podczas jednej z kontroli w baraku ukryła Leę w muszli klozetowej, obawiając się, że esesmani odbiorą jej dziecko. Znaczną pomoc okazali jej współwięźniowie – Norwegowie, którzy z ogromnym trudem zdobywali dla Lei wodę, cukier i mleko. Maire karmiła córkę również piersią.

Lea, mając zaledwie dwa miesiące, w kwietniu 1945 r. wzięła udział w ewakuacji morskiej obozu. Matka, opuszczając obóz, niosła ją na rękach, a podczas radzieckich nalotów osłaniała własnym ciałem. Pomagał jej wówczas jeden z więźniów – Fin Yrjö Lehtonen. Wraz z innymi więźniami fińskimi i norweskimi obie znalazły się na barce o nazwie „Wolfgang”, która po wypłynięciu z Helu i kilkudniowym rejsie dopłynęła w rejon Zatoki Lubeckiej, w okolice portu w Neustadt. Tam, 3 maja 1945r., doczekały wolności. Po zakończeniu wojny Lea wraz z matką wróciły do Finlandii. Wkrótce potem Maire wyszła za mąż za Yrjö Lehtonena. Sytuacja życiowa zmusiła ją jednak do oddania Lei na wychowanie rodzinie zastępczej. Dziewczynka miała wówczas pięć lat. Pozostawała poza domem rodzinnym do 11. roku życia. Było to dla niej bardzo trudne doświadczenie. Swojego biologicznego ojca Lea widziała tylko raz. Gdy miała 17 lat, zmarła jej matka, a kilka lat później odszedł również ojczym. W dorosłym życiu Lea założyła rodzinę, pracowała jako sprzątaczka w szkole i wychowała dwoje dzieci.

Lea przez wiele lat dysponowała jedynie fragmentarycznymi informacjami na temat swoich narodzin w obozie koncentracyjnym Stutthof. Obozowe losy jej rodziców początkowo nie budziły większego zainteresowania. Z biegiem czasu zaczęła jednak dostrzegać niezwykłość własnej historii i odczuwać potrzebę jej zgłębienia. W 1979 r. wraz z mężem odwiedziła Muzeum Stutthof.